یادداشت (مرد معلق) سال بلو

برنده نوبل ۱۹۷۶

کتاب مرد معلق نوشته سال بلو نویسنده آمریکایی_کانادایی هست. داستان مردیه که به دلیل احضار به سربازی از کارش استعفا میده. این روند کمی طول میکشه. یعنی بیکار شده و منتظر هست که به سربازی اعزام بشه. توی این مدت اتفاقهایی که براش میفته رو یادداشت میکنه و خاطراتش رو مینویسه. از ۱۵ دسامبر ۱۹۴۲ شروع میشه تا ۹ آوریل ۱۹۴۳؛ یعنی موقع جنگ دوم جهانی. این بین به بهانههای مختلف از مسائلی مثل آزادی، سیاست، ازخودبیگانگی، هستی، مرگ، زندگی روزمره... نوشته. احساساتی مثل پوچی، یاس و ناامیدی، تنهایی و انزوا، اندوه جاهایی توی داستان حس میشه به علاوهی بحثهایی که درباره وجود و خدا آورده؛ این مسائل یه مایههایی از اگزیستانسیالیسم درش وجود داره.

احساس کردم شبیه کوندرا مینویسه و یه جورایی سبک نوشتنش به کوندرا نزدیکه به خاطر همین تا حدودی خوشم اومد. البته از نظر عمیق بودن از کوندرا ضعیفتره. راوی داستانهای کوندرا تا اونجا که ازش خوندم سوم شخصه.

کتاب بدی نبود چون برنده نوبل بود دوس داشتم بخونمش.

چند قسمت جالب داشت:

وقتی کسی را از صحبت با دیگری منع میکنی یعنی او را از ارتباط با دیگری محروم میکنی. یعنی او را از تفکر محروم کردهای. چون همانطور که متفکرین معتقدند تفکر نوعی ارتباط است. حزب نمیخواهد او فکر کند. میخواهد فقط از قوانین پیروی کند... زمانی که از حزب بیرون آمدم متوجه شدم هر یک از پرستاران بیمارستانها با یک لگن بیشتر به نوع بشر خدمت میکنند تا آنچه که آنها با کل سازمانشان، انجام میدهند (32).

من نسبت به جهان سرتاپا منزه کارل مارکسی تغییر عقیده دادم و ترجیحا تصمیم گرفتم چند زخم را باندپیچی کنم (33).

زمانی که زندگی یکنواخت میشود... ما خود به سراغ رنج میرویم و آن را مغتنم میشماریم. شرم و درد را بر یکنواختی ترجیح میدهیم (82).

جهان واقعی جهان هنر و اندیشه است. فقط یک نوع کار با ارزش وجود دارد، آن هم تخیل است (92).

به نظر من سیاست فعالیتی حقیر است. افلاطون میگوید اگر هر چیزی آنطور میبود که باید باشد، بهترین مردان از منصب کناره میگرفتند، و برای آن به رقابت برنمیخاستند... زندگی اجتماعی ناخوشایند است. به انسان تحمیل میشود (144).

#سال بلو، مرد معلق، منصوره وحدتی احمدزاده، نشر اختران، چاپ اول 1384.

بهشت نیاز...